Een dag uit het leven van de Boliviaan

Met Boliviaonline reis je op een manier die we ook zelf het leukst vinden; een manier waarop je echt een nieuw land en een bijzondere levenswijze leert kennen. En wie kan je hier meer over leren dan de Boliviaan zelf? Wanneer we te gast zijn in zijn land, willen we dan ook graag weten wat voor hem of haar belangrijk is.

Bolivia is voor velen nog een onbekend land en daarom ook nog niet zo toeristisch vergeleken met buurland Peru. Hier vind je nog een stukje authentiek Zuid Amerika met markten waar kleurige kleden verkocht worden door vrouwtjes met hoepelrokken, bolhoeden en lange vlechten. Ook Maria werkt op de markt maar zij verkoopt geen kleurige kleden. Maria staat op de mijnwerkers markt in Potosi waar ze dynamiet en cocabladeren verkoopt aan de mijnwerkers die in de Cerro Rico Zilvermijn werken. Ze heeft veel plezier met de andere vrouwen op de markt en wanneer ze lacht zie je haar tanden die groenig gekleurd zijn van het kauwen op de coca bladeren.

Coca bladeren kauwen, coca thee drinken en smullen van coca snoepjes

Pedro, de man van Maria, werkt in de zilvermijn in Potosi. Pedro en Maria behoren tot de laagste laag van de bevolking en hebben daardoor weinig te besteden. Veel geld voor eten is er niet en coca onderdrukt het hongergevoel. Daarom kauwen ze de hele dag op coca bladeren, drinken ze coca thee en zijn snoepjes met coca smaak een lekkernij.

Al eeuwenlang wordt er door de indianen coca verbouwd. De Inca's gebruikten het al om offers te brengen en de Bolivianen van nu kunnen zich waarschijnlijk geen dagelijks leven zonder coca voorstellen. De meeste coca wordt echter uitgevoerd naar andere landen om er drugs van te maken. Dat brengt veel geld op maar de boer die de coca bladeren verbouwd ziet daar weinig van terug. Alleen de handelaren worden er rijk van en wonen vaak in prachtige villa's.

Coca bladeren kauwen voor de mijn

Geloof of magie?

De meeste Bolivianen zijn katholiek en het geloof speelt een belangrijke rol in het leven van de bevolking. Van oorsprong is de godsdienst die de Spanjaarden meebrachten tegenstrijdig met de oude religies van de Bolivianen. Het christendom verkondigt dat de mens boven de natuurlijke elementen staat. Alleen God is hoger. De Indianen, de grootste bevolkingsgroep van Bolivia, vereren daarentegen de Zon, de Maan en de Aarde. In hun wereld worden ze namelijk veel blootgesteld aan natuurlijke elementen als droogte, aardbevingen en overstromingen zonder dat ze er iets aan kunnen doen.

In de geloofsbeleving van de indianen is een mengeling ontstaan van heidense en katholieke invloeden. Zo wordt moeder Aarde vaak met de maagd Maria geïdentificeerd. Binnen de oorspronkelijke indiaanse religie spelen priesters en medicijnmannen een belangrijke rol. Met behulp van kruiden, mineralen en magie kunnen zij zieken genezen en voorspellingen doen. De vermenging van christendom en indiaanse religie is onder meer zichtbaar in het ritueel van de christelijke doop. Voor indianen heeft de doop een vergelijkbare betekenis als het indiaanse ritueel van het knippen van het eerste haar. In indiaanse gemeenschappen worden die twee rituelen dan ook vaak samen gevierd.

Eén van de belangrijkste elementen in de natuur is voor de Bolivianen Pachamama, ofwel Moeder Aarde. Mens, dier en plant ontvangen van haar hun voedsel. De Bolivianen vragen Moeder Aarde om een goede oogst en er bestaan allerlei rituelen om haar gunstig te stemmen. Op de heksenmarkt in La Paz kunnen allerlei zaken gekocht worden om aan Pachamama te offeren. Een veelgebruikt offer is de foetus van een lama. Een beetje luguber maar op de markt zul je ze veelvuldig zien zowel in potten op sterk water als gedroogd.

Daarnaast is dankzegging heel belangrijk. Een indiaan zal niet snel vergeten Moeder Aarde te bedanken voor het eten dat ze geeft. Voordat er een slok gedronken wordt, moet er een scheutje op de grond worden gegoten bij wijze van dankzegging aan Pachamama. Dit ritueel (ch’alla) wordt door de meeste indianen nog dagelijks uitgevoerd, ook bij degenen die in de stad leven en voor wie de meeste aan de landbouw gerelateerde rituelen hun betekenis verloren hebben. Ook een jonge indiaan die in de stad geboren en getogen is, zal van zijn blikje cola altijd een scheut teruggeven aan Moeder Aarde.

Een lama foetus als offering voor Pachamama

cadeautjes voor de mijnwerkers

Een steentje bijdragen?

Als je naar een verre bestemming reist kom je al snel terecht in een compleet andere cultuur. Je ruikt andere geuren en ziet verschillende gezichten en kleuren op straat. Vaak is het even aftasten hoe je de lokale bevolking het beste kunt benaderen, want overal gelden weer andere omgangsvormen. Een Boliviaan zal op het eerste gezicht wellicht een wat gesloten indruk maken maar als je vriendelijk blijft glimlachen zul je zien dat er ook snel een lach op het gezicht van de Boliviaan ontstaat.

Tijdens je reis is er voldoende mogelijkheid om met de lokale bevolking in contact te komen. Tijdens de bouwsteen zilver zoeken in de rijke berg ga je met mijnwerkers mee de mijn in. Je maakt ze blij als je coca bladeren voor ze meeneemt of een staaf dynamiet. De werkers in de mijn krijgen betaald voor het zilver dat ze uit de grond halen. Ze moeten zelf zorgen voor hun spullen en dus ook voor dynamiet waarmee ze nieuwe gedeeltes van de mijn kunnen blootleggen.

Tijd voor een feestje

Zoals in veel Latijns Amerikaanse landen wordt ook in Bolivia het carnaval groots gevierd. Het jaarlijkse carnaval duurt dan ook drie weken en overal in het land worden festiviteiten georganiseerd. Zo worden er in vele steden optochten georganiseerd met vele dansers in kleurrijke kostuums. Bekend zijn de Diablada, de dans van de duivels, waarbij mensen verkleed als duivels een dans opvoeren. Daarnaast zie je ook La Morenada terug waarbij de rampspoed van de slaven in Boliva wordt uitgebeeld. De bekendste stad om het carnaval te vieren is in Oruro waar je vanuit La Paz naartoe kunt. Neem wel je regenponcho mee want het is een traditie om waterballonnen naar elkaar te gooien.